Gương mặt nông dân điển hình

25/12/15 08:12:25 Lượt xem: 1059

Dự án mắc ca tại Khe Sanh, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị của Việt Kiều Úc Huỳnh Văn Trí:
  • Ông Huỳnh Văn Trí, người Tiền Giang, sinh năm 1955. Ông rời Việt Nam sang Úc năm 1977. Năm 2012 ông mới về Việt Nam kinh doanh.
  • Để triển khai dự án mắc ca ở Quảng Trị, Ông lập Công ty TNHH My Anh Khe Sanh, đăng ký kinh doanh tại Khe Sanh, Quảng Trị
 Tại sao Ông Trí đầu tư vào mắc ca ở Quảng Trị?
  • Năm 2012, Ông Trí gặp anh Tý trong một chuyến khảo sát công nghệ nuôi bò tại Ixrael. Anh Tý có giới thiệu với ông Trí về các đặc điểm của đất đai và khí hậu của Hướng Hóa, Quàng Trị có nhiều điểm rất thuận lợi để trồng mắc ca. Chính vì vậy, hai người đã quyết định hợp tác để triển khai dự án mắc ca ở Hướng Hóa.
  • “Tôi chọn đầu tư vào Quảng Trị vì Tây Nguyên là vùng đất người dân giàu rồi, cũng nhiều nhà đầu tư vào rồi. Còn Quảng Trị chưa có ai đầu tư mắc ca. Là nhà đầu tư, tôi tính toán rất kỹ (nên không có chuyện tôi bị lừa đảo mất tiền như có người đồn đoán)”.
  • “Chính quyền tỉnh và địa phương tạo thuận lợi cho tôi, không gặp phải khó khăn gì về thủ tục”.
  • “Tôi sẽ trồng thử nghiệm mắc ca trước, thành công rồi cho dân thấy rồi tổ chức tâp huấn cho người dân trồng xen canh mắc ca với cây đinh lăng, cây cà phê (hiện nay tại Hướng Hóa có nhiều nơi trồng cà phê trên đất đỏ bazan)”.
  • Bên cạnh đầu tư nông sản, ông Trí còn có các dự án đầu tư về du lịch, khách sạn tại Quảng Trị. Tổng số vốn đầu tư cam kết là 32,5 triệu USD.
  • Mô hình: Lập trại giống để tạo hàng triệu cây giống mắc ca, thử nghiệm trồng mắc ca để cho người dân thấy rõ thực tế trồng cây mắc ca này tại địa phương, trực tiếp trồng mắc ca trên đất của công ty và giao giống cho các hộ dân trồng mắc ca trên cơ sở hợp đồng hợp tác với Công ty Mỹ Anh. Công ty sẽ bao tiêu sản phẩm mắc ca. Công ty lập nhà máy chế biến chuối khô và mắc ca để đảm bảo chế biến mắc ca thành hàng xuất khẩu đi châu Âu. Khi mô hình chứng nghiệm thành công năm 2016 mới đồng loạt hợp đồng với các hộ dân trồng mắc ca (trồng có thể theo tỷ lệ 5x9m, 220 cây/1ha để có đất trồng cho cây xen). Do đó, mắc ca sẽ được trồng thành vùng nguyên liệu mà diện tích có thể lên tới vài nghìn ha. Hiện nay, vùng mắc ca theo dự án là 2000 ha và đã đền bù được 650 ha (giá 15-20 triệu/1ha).
  • Huyện Hướng Hóa, nhất là khu vực quanh thị trấn Khe Sanh, cao khoảng 700-800m so với mực nước biển, có đất đỏ bazan phù hợp với mắc ca. Loại đất đỏ này có thể thấy rõ trong các bức ảnh về căn cứ quân sự Khe Sanh, sân bay dã chiến Tà Cơn… năm 1968. Các chuyên gia mắc ca của Úc (Như ông Kim Wilson), và Bộ Nông nghiệp Úc đã có đoàn khảo sát vùng đất trồng mắc ca tại Khe Sanh, Quảng Trị và kết luận là phù hợp.
 
Trại giống mắc ca:
  • Rộng 3,5 ha, nằm tại đồi Đồng Trị, xã Hướng Tân, ngay cạnh đường Hồ Chí Minh, cao 700m so với mực nước biển.
  • Trại tạo 10 giống mắc ca tốt nhất nhập khẩu từ Úc.
  • Đang có 50.000 cây giống mắc ca.
  • Riêng trong năm nay 2015, chỉ tiêu là 2 triệu cây giống mắc ca từ Úc (Theo lời anh Trí).
  • Dự định nhập 30 tấn hạt mắc ca (giống H2) để làm giống. Giống này chịu đựng thời tiết khắc nghiệt tốt. Chi phí vận chuyển 1 container 20 feet từ Mel Bourne (Úc) tới TP. Hồ Chí Minh là 1.700 dollars.
  • Trại đang có các nhà vườn mắc ca, khu trồng mắc ca thực nghiệm 2-3 năm tuổi, đang xây dựng nhà ở cho công nhân và chuyên gia, nhà cấy tạo mô.
  • Trong trại hiện có 500.000 cây giống đinh lăng để trồng xen mắc ca. Đinh lăng có thể khai thác từ năm thứ 2,3. Đinh lăng 7 năm tuổi (là thời điểm mắc ca có thể đã hòa vốn và có lãi) có thể mang lại giá bán rất cao. Trồng đinh lăng nếu làm cho Công ty Dược phẩm Trafaco có thể hỗ trợ 70 triệu đồng/1 ha. Đinh lăng là dược liệu mà trong Nghị định 210 có nêu rõ ưu đãi đầu tư với trồng cây dược liệu và mắc ca. 1 cây giống đinh lăng giá 12.000 đồng. Đinh lăng là cây dễ trồng và dễ sống (cây bản địa Việt Nam, có ở khắp Việt Nam mà tinh chất sâm saponin ngang với sâm Hàn Quốc, nếu là cây lâu năm).Năm 2010 Tổng cục Lâm nghiệp đưa mắc-ca vào danh sách cây lâm nghiệp, có nghĩa là cây này có thể trồng trên đất rừng mà không cần xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Năm 2012 Bộ NN&PTNT có kế hoạch phát triển và quy hoạch vùng trồng mắc-ca. Năm 2013 Chính phủ ban hành Nghị định 210 về chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, trong đó dành vị trí đặc biệt cho cây mắc-ca, ghi rõ ở Khoản 1, Điều 12 , nguyên văn “Hỗ trợ trồng cây dược liệu, cây mắc-ca: Nhà đầu tư có dự án trồng cây dược liệu, cây mắc-ca có quy mô từ 50 ha trở lên được ngân sách nhà nước hỗ trợ 15 triệu đồng/ha để xây dựng đồng ruộng, cây giống. Hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất giống cây mắc-ca quy mô 500.000 cây giống/năm trở lên, mức hỗ trợ tối đa là 70% chi phí đầu tư/cơ sở và không quá 2 tỷ đồng”. Theo đó, Thông tư hướng dẫn thanh toán, quyết toán các khoản hỗ trợ này sẽ chính thức có hiệu lực từ 27/4/2015.
  • Trồng đinh lăng có tác dụng ngăn cỏ lên tại trang trại mắc ca và thu hoạch trước khi mắc ca cho thu hoạch.
 
Khu trang trại trồng thử nghiệm mắc ca
- Địa chỉ: Xã Tân Lập, huyện Hướng Hóa.
- Diện tích: 2,7 ha.
- Mắc ca trồng thử nghiệm, có và không chăm sóc để xác định khả năng phát triển. Gần 2000 cây mắc ca đã được trồng tại đây 2 năm nay (khoảng 800 cây/1ha) trên loại đất khá cằn cỗi, màu trắng bạc.
 
Nhà máy chế biến mắc ca: Tại Cụm Công nghiệp Tân Thành thuộc Đặc khu kinh tế Lao Bảo, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, Công ty đang xây dựng nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu trên mặt bằng 2.2 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 2,2 triệu USD, dự kiến khánh thành cuối năm nay 2015. Khi chúng tôi tới, các máy xây dựng và công nhân đang làm việc tại công trường nhà máy. Công ty Mỹ Anh sẽ bao tiêu sản phẩm cho các hộ nông dân hợp tác trồng mắc ca và hạt mắc ca sẽ được chế biến tại nhà máy này.
  • Khi chưa có hạt mắc ca sản xuất tại địa phương, Công ty có thể nhập hạt mắc ca về chế biến tại đây để xuất khẩu.
  • Khi chưa chế biến mắc ca, nhà máy chế biến chuối xuất khẩu vì nguồn chuối từ Lào sang và tại Hướng Hóa rất lớn. Hiện nay, chuối toàn bán đi Trung Quốc. Chuối là một thị trường nông sản lớn của thế giới. Bản thân trang trại mắc ca cũng có thể trồng xen canh với chuối.
  • Do thuộc Đặc khu kinh tế Lao Bảo, nhà máy được hưởng các ưu đãi thuế quan trọng như thuế nhập khẩu (30%), thuế VAT (10%), thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất khẩu… Tóm lại là có thể miễn thuế tới 60-70%. Đây là lợi thế để sản phẩm xuất ra có giá bán cạnh tranh mạnh. Thêm vào đó, do nhà máy sử dụng các công nghệ của Úc và Nhật nên rất thuận để xuất hàng sang Úc, Nhật. “Thị trường của chúng tôi là châu Âu”, Ông Trí nói.
  • Sản phẩm dự kiến sẽ xuất khẩu qua cảng Đà Nẵng, nằm cách Nhà máy này 250km.
  • “Tôi đặt nhà máy ở khu cửa khẩu sẽ tránh được tình trạng bị Trung Quốc ép giá (chuối)”.
  • Hướng Hóa hiện có 4.200 ha chuối do dân trồng, và có thể thua mua chuối từ Lào. Hàng năm Hướng Hóa xuất 700-800 tấn chuối tươi đi Trung Quốc.
 
Vườn mắc ca của anh Đinh Kim Thu, thôn Lộc Xuân, xã Phú Lộc, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk:
 
  • Giống của bên Viện Lâm nghiệp tại Ba Vì.
  •  Diện tích: 1 ha.
  • Số lượng cây: 100.
  •  Loại hình trồng: Xen canh cà phê và hồ tiêu. Đến năm thứ 4-6 đã chặt bỏ cà phê.
  • Năm 2014 thu 1,8 tấn quả, 120-150kVND/1kg, thu gần 300 triệu đồng.
  • Nhiều cây giống OC tỷ lệ nhân kém.
  • Cây mang sản lượng cao nhất: 50kg/cây/vụ.
  •  Vườn chưa được chăm sóc nhiều. Chăm sóc tốt bằng bón phân có thể cho năng suất cao hơn.
  • Khách mua đặt cọc trước 1/3. Thu hoạch bao nhiêu bán luôn bấy nhiêu.
  •  Thuê thu hái quả mắc ca: 1 công là 170.000 đồng/ tương đương công thu hái cà phê. 1 công/1 người có thể hái 1 tạ mắc ca một ngày.
 
Vườn mắc ca của bác Đinh Minh Đại, 73 tuổi, người Mường (gốc Quảng Bình, huyện Minh Hóa), xã Eapuk, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lăk:
  • Diện tích vườn: 7 ha.
  •  Loại hình trồng: Xen canh cà phê, cây mắc ca đã 3 năm tuổi, phát triển rất tốt.
  •  Bác Đại là đại lý bán cây giống của Công ty Cổ phần Vinammacca, đã bán ra gần 30.000 cây giống Vinamacca cho 500 người mua (hộ dân?).
  • Vinamacca đã mở 4 đại lý như bác Đại.
Vườn cây ghép của anh Trần Thế Công, sinh năm 1967, xã Ea Na, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk:
  • Anh Công đã biết về cây này và bắt đầu trồng từ năm 2011 sau khi tìm hiểu vườn mắc ca của anh Đinh Kim Thu, huyện Krông Năng. Vườn có 5 giống cây ghép, tổng cộng 85 cây, 4 sào đất, trồng xen cùng cà phê và hồ tiêu. Anh trồng mắc ca năm 2011 vì khi đó vườn cà phê của anh gặp vấn đề già cỗi nên phải chọn trồng mới cà phê hay thay thế. Hồi đó tôi cũng tính trồng cây chanh dây, nhưng cây này được có mỗi 1 vụ, giá 1 ký chỉ 8.000-10.000VND/kg nên không trồng. Mật độ cây tại vườn là 6x6m, đến khi nào mắc ca thu hoạch nhiều thì có thể nhổ bớt cà phê.
  • Tôi chọn trồng cây ghép vì anh Thu đã nói rõ loại cây nào ra trái tốt. (Vườn anh Thu trồng từ năm 2004, có cả giống ghép và giống thực sinh, đến năm 2011 kết quả khá rõ cây nào ra trái, cây nào không).
  • Cây bói quả từ năm thứ 3. Hiện nay vườn đang năm thứ 4, chưa lo đầu ra vì sản lượng cũng ít, chỉ để nhà ăn. “Tôi không lo đầu ra của mắc ca vì thực sự khi đã quyết định trồng cây này, tôi cũng tìm hiểu khá nhiều về mắc ca. Tôi cũng thường xuyên tra cứu giá bán hạt mắc ca tại Úc qua mạng. Như hôm nay, 24/7/2015, 1 kg hạt mắc ca là 4,2 đô Úc. Vấn đề tôi đang quan tâm là làm sao để sóc nó không phá mắc ca. Dạo này, sóc ăn mắc ca nhiều quá. Tôi tính đơn giản là chỉ cần mắc ca 70.000VND/1kg là thắng (có lãi hơn cà phê gấp 3 lần, dù không bằng hồ tiêu). Trong khi đó chăm vườn mắc ca rất nhàn.
  • Huyện Krông Ana cao (560m so với mực nước biển), cao hơn TP. Buôn Ma Thuột (480m) nên trồng mắc ca thuận lợi hơn.
 
 
Vườn mắc ca của anh Nguyễn Thiện, xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng
Anh Ninh Thiện, 42 tuổi, bắt đầu trồng mắc ca sau khi nghe nói về cây hứa hẹn lãi rất cao này. 4 năm trước, sẵn có vườn sầu riêng xen cà phê 3,5 ha, anh trồng thử 700 cây mắc ca vào vườn với tinh thần thử nghiệm, vì nếu không thành công, anh vẫn có thu hoạch đều từ sầu riêng và cà phê. Đến thời điểm này (7/2015) đã là năm thứ 2 mà vườn anh Thiên cho thu hoạch từ mắc ca. Anh cho biết tiền thu từ bán quả mắc ca năm 2014 đã giúp anh hòa vốn đầu tư mắc ca. Từ đầu năm 2015 tới nay, anh đã thu được khoảng 70kg quả mắc ca và bán được hết. Các cây giống mắc ca ươm ghép trong vườn anh Thiên có tỷ lệ đậu trái đồng đều và nhiều hơn hẳn cây giống thực sinh.
 
Vườn cây thực sinh của anh Trương Nguyễn Vĩnh Thới, sinh năm 1984, tại xã Đức Minh, huyện Đức Mil, tỉnh Đắk Nông:
  • Đây là vườn cây do ba mẹ anh Thới để lại do vừa rồi ba mẹ đã đi định cư tại bang Indiana, Mỹ. Gia đình anh Thới trồng mắc ca vì mẹ anh làm ở Hội phụ nữ xã, được giới thiệu về cây này từ năm 2006 rồi được Viện cây trồng Eakmat (Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên) cho cây giống và tiền để trồng mắc ca thí điểm trong vòng 5 năm. Bố anh Thới tên là Trương Văn Thái, sinh năm 1958. Mẹ là chị Sâm.
  • Tổng số cây: 370 cây. Đa số là cây thực sinh, chỉ có một số cây ghép. Cây ra hoạt rất tốt năm nay nhưng tỉ lệ đậu quả rất thấp. Nhìn cả một vườn cây đẹp mà không có quả cứ như 1 cô gái đẹp nhưng vô sinh.
  • Diện tích trồng: 1,2 ha.
  • Vườn quy hoạch rất đẹp,  đất bằng phẳng đất đỏ ba zan tốt. Tuy nhiên, năm 2014 (là năm thứ 8 của cây mắc ca), tổng thu hoạch chỉ là 6 tạ hạt mắc ca. Tương ứng với mỗi cây chỉ được có 1,62 kg hạt (Trong khi với cây 8 năm tuổi, sản lượng trung bình phải đạt tới 5-10kg). Theo anh Tùng, với vườn cây ghép 8 năm tuổi, sản lượng có thể đạt tới 5 tấn/ 1 ha. Mà theo giá bán 60.000VND/1 kg thì hoàn toàn có thể thu lãi tới 300 triệu đồng (thay vì 36 triệu đồng cho 6 tạ hạt năm 2014 như ở vườn của anh Thới).
  • Anh Thới vẫn mong muốn tiếp tục phát triển vườn này. Anh đã mua máy sấy hạt, máy đập hạt (tự chế) để phục vụ chế biến mắc ca. Tôi không rõ chi phí cho vườn này trong 9 năm qua nhưng tôi muốn tiếp tục phát triển vườn. Tôi về làm vườn này sau một thời gian làm xây dựng ở TP. Hồ Chí Minh “bết quá” (kém quá). Tôi đưa cả vợ là người Sài Gòn gốc lên đây và cô ấy rất thích vì vườn cây đẹp, không khí lại trong lành, yên tĩnh.
  • Theo tư vấn của anh Hoàng Tùng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vinamacca thì giải pháp với vườn là:
+ Thay tán cây hiện có bằng thân cây từ cây mắc ca ghép sai quả.
+ Bón các chế phẩm kích thích ra hoa và tăng trưởng quả cho cây hiện có.
+ Nuôi thêm các đàn ong để tăng cường khả năng thụ phấn cho mắc ca.
(Đánh giá: Vấn đề cây thực sinh sẽ để lại hậu quả trong vòng 10 – 15 năm tới. Rất nhiều hộ dân có thể sẽ phải dùng đến biện pháp thay tán vì nếu bỏ cây 6-7 năm tuổi, sẽ tiếc vì chi phí của 6-7 năm qua).

Vườn mắc ca của Bà Hà Thị Trang, 67 tuổi, 01684755179. Địa chỉ vườn: Bản Thẳm, xã Chiềng Sinh, TP. Sơn La, tỉnh Sơn La. 
Diện tích: 3.000m2. Số lượng cây: 117. Nguồn giống: Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn tặng tỉnh Sơn La năm 2002-2003, sau khi cùng GS. Hoàng Hòe mua giống từ Trung Quốc về (mua ở Trạm Giang). Đưa cây giống qua cửa khẩu Chi Ma, tỉnh Lạng Sơn, theo đường tiểu ngạch, phải bỏ bầu ươm rồi đóng bầu lại ở Lạng Sơn. Cùng đợt này, có tặng cây giống cho tỉnh Yên Bái nhưng ở đó không được trồng. Bà Hà Thị Trang được chọn trồng cây mắc ca Sơn La vì bà có quỹ đất lớn do chuyên làm cây dược liệu từ lâu. 1 năm sau GS. Hoàng Hòe quay lại Sở NN&PTNT tỉnh Yên Bái thấy cây giống vẫn lăn lóc sống ở khuôn viên Sở này. (Vậy là Yên Bái đã lỡ cơ hội với mắc ca từ hơn 10 năm trước). Các điểm đáng chú ý:
  • Thu hoạch: 2014 thu gần 5 tấn, bán được khoảng 1 tỷ đồng. Một người có thể thu hoạch mắc ca giống OC chín trên cây được 5 tạ. Hái mắc ca bằng sào chĩa 3 đơn giản, chỉ gạt quả chín là quả rụng.
  • Năm 2014 chỉ chi phí có 10 triệu đồng cho vườn: Bón phân, tưới nước, cắt tỉa, đánh gốc….
  • Có cây kỷ lục thu hoạch năm 2014 được 102 kg.
  • Tháng 11/2014 ra hoa đậu quả khi trời sương muối.
  • Cây chịu được gió Lào. Nên trồng mật độ cao, khoảng 500-600 cây/1 ha để cây bên ngoài chống gió Lào khô nóng cho các cây bên trong.

CÁC TIN LIÊN QUAN

Đăng ký nhận bản tin từ Hiệp hội